سناریو ۵ - جزوه دستورات Show و بررسی اتصال پورت

در این سناریو، یک سوئیچ سیسکو با VLANهای ۱۰ (HR) و ۲۰ (IT) پیکربندی شده است. هدف اصلی، بررسی وضعیت پورت‌ها و تأیید اتصال دستگاه‌ها با استفاده از دستورات show می‌باشد. همچنین مفاهیم Access و Trunk به‌طور کامل توضیح داده می‌شوند.

🔷 ۱. مفاهیم پایه - Access و Trunk

🔸 پورت Access (دسترسی)

یک پورت Access فقط به یک VLAN تعلق دارد.
ترافیک این پورت بدون Tag (برچسب) ارسال می‌شود.
معمولاً برای اتصال دستگاه‌های نهایی (کامپیوتر، پرینتر، IP Phone) استفاده می‌شود.

Switch(config)# interface FastEthernet0/1
Switch(config-if)# switchport mode access
Switch(config-if)# switchport access vlan 10

✅ پورت Fa0/1 به VLAN 10 اختصاص دارد.

🔸 پورت Trunk (تنه)

یک پورت Trunk می‌تواند چندین VLAN را به‌طور همزمان حمل کند.
ترافیک این پورت با Tag (برچسب 802.1Q) ارسال می‌شود تا مقصد تشخیص دهد که بسته به کدام VLAN تعلق دارد.
معمولاً برای اتصال بین سوئیچ‌ها یا اتصال به روتر استفاده می‌شود.

Switch(config)# interface GigabitEthernet0/1
Switch(config-if)# switchport trunk encapsulation dot1q
Switch(config-if)# switchport mode trunk
Switch(config-if)# switchport trunk allowed vlan 10,20

✅ پورت Gig0/1 ترافیک VLANهای ۱۰ و ۲۰ را حمل می‌کند.

📊 جدول مقایسه Access و Trunk

ویژگی	Access	Trunk
تعداد VLAN	یک VLAN	چندین VLAN
Tag (برچسب)	بدون Tag	با Tag (802.1Q)
کاربرد	اتصال دستگاه‌های نهایی	اتصال سوئیچ‌ها یا روتر
حالت پیش‌فرض	✅ بله	❌ خیر

🔷 ۲. دستورات Show استفاده‌شده در سناریو

🔸 دستور show interfaces status

وضعیت تمام پورت‌های فیزیکی سوئیچ را نمایش می‌دهد.

Switch# show interfaces status

Port	Status	Vlan	Duplex	Speed
Fa0/1	connected	10	auto	auto
Fa0/2	connected	10	auto	auto
Fa0/3	connected	10	auto	auto
Fa0/4	connected	20	auto	auto
Fa0/5	connected	20	auto	auto
Fa0/6	connected	20	auto	auto
Fa0/7-24	notconnect	1	auto	auto
Gig0/1-2	notconnect	1	auto	auto

📌 نکات مهم:
✅ connected: پورت به یک دستگاه متصل است.
❌ notconnect: پورت به هیچ دستگاهی متصل نیست یا کابل وصل نیست.
📌 Vlan: نشان‌دهنده VLAN اختصاص‌یافته به پورت است.
📌 Duplex/Speed: نشان‌دهنده حالت دوطرفه و سرعت اتصال.

🔸 دستور show vlan brief

خلاصه‌ای از VLANها و پورت‌های عضو هر VLAN را نمایش می‌دهد.

Switch# show vlan brief

VLAN	Name	Status	Ports
1	default	active	Fa0/7-24, Gig0/1-2
10	HR	active	Fa0/1-3
20	IT	active	Fa0/4-6
1002	fddi-default	active
1003	token-ring-default	active
1004	fddinet-default	active
1005	trnet-default	active

📌 نکات مهم:
✅ VLANهای ۱۰ و ۲۰ به‌درستی فعال هستند.
✅ پورت‌های Fa0/1-3 به VLAN 10 و Fa0/4-6 به VLAN 20 اختصاص دارند.
⚠️ پورت‌های باقی‌مانده در VLAN 1 (پیش‌فرض) هستند.

🔸 دستور show running-config

پیکربندی فعلی سوئیچ را نمایش می‌دهد.

Switch# show running-config

! پیکربندی پورت‌های VLAN 10
interface FastEthernet0/1
switchport access vlan 10
switchport mode access

interface FastEthernet0/2
switchport access vlan 10
switchport mode access

interface FastEthernet0/3
switchport access vlan 10
switchport mode access

! پیکربندی پورت‌های VLAN 20 (بدون switchport mode access)
interface FastEthernet0/4
switchport access vlan 20

interface FastEthernet0/5
switchport access vlan 20

interface FastEthernet0/6
switchport access vlan 20

! پورت‌های بدون پیکربندی (پیش‌فرض)
interface FastEthernet0/7
! (هیچ پیکربندی خاصی)

⚠️ نکات قابل بهبود از running-config:

پورت‌های Fa0/4-6 حالت switchport mode access ندارند (به‌صورت پیش‌فرض access هستند اما بهتر است صریحاً تنظیم شوند).
رابط Vlan1 خاموش (shutdown) شده است که امنیتی است.

🔸 دستور show ?

نمایش تمام دستورات show موجود.

Switch# show ?

📌 خروجی مهم:

interfaces → وضعیت و پیکربندی پورت‌ها
vlan → اطلاعات VLAN
running-config → پیکربندی فعلی
mac-address-table → جدول MAC
port-security → اطلاعات امنیت پورت
spanning-tree → اطلاعات Spanning Tree

🔷 ۳. تحلیل وضعیت پورت‌ها

✅ پورت‌های متصل (connected)

پورت	VLAN	وضعیت
Fa0/1	10	✅ متصل
Fa0/2	10	✅ متصل
Fa0/3	10	✅ متصل
Fa0/4	20	✅ متصل
Fa0/5	20	✅ متصل
Fa0/6	20	✅ متصل

نتیجه: ۶ دستگاه به‌درستی به سوئیچ متصل هستند و در VLANهای مربوطه قرار دارند.

❌ پورت‌های بدون اتصال (notconnect)

پورت‌ها	تعداد	وضعیت
Fa0/7 تا Fa0/24	۱۸ پورت	❌ بدون اتصال
Gig0/1 تا Gig0/2	۲ پورت	❌ بدون اتصال

🔍 دلایل احتمالی notconnect:

کابل شبکه متصل نیست.
دستگاه مقصد خاموش است.
پورت به‌صورت ادمین‌داون (shutdown) شده است (که در اینجا نیست).

🔷 ۴. نکات کلیدی و اشکالات رایج

✅ نکات مثبت:

VLANهای ۱۰ و ۲۰ به‌درستی ایجاد شده‌اند.
پورت‌های Fa0/1-3 به VLAN 10 و Fa0/4-6 به VLAN 20 اختصاص دارند.
دستورات show به‌خوبی برای عیب‌یابی استفاده شده‌اند.
رابط مدیریتی VLAN 1 خاموش شده است (امنیتی).

⚠️ نکات قابل بهبود:

پورت‌های Fa0/4-6: در running-config حالت switchport mode access ندارند.
Switch(config)# interface range fa0/4-6
Switch(config-if-range)# switchport mode access
پورت‌های بدون استفاده: بهتر است برای افزایش امنیت، پورت‌های بلااستفاده خاموش شوند.
Switch(config)# interface range fa0/7-24
Switch(config-if-range)# shutdown
VLAN مدیریتی: بهتر است یک VLAN مدیریتی جداگانه (مثلاً VLAN 99) ایجاد شود.
Switch(config)# vlan 99
Switch(config-vlan)# name Management
Switch(config-vlan)# exit
Switch(config)# interface vlan 99
Switch(config-if)# ip address 192.168.99.1 255.255.255.0
Switch(config-if)# no shutdown

🔷 ۵. جمع‌بندی دستورات نمایشی (Show)

دستور	کاربرد
`show interfaces status`	نمایش وضعیت همه پورت‌ها
`show vlan brief`	نمایش خلاصه VLANها و پورت‌های عضو
`show running-config`	نمایش پیکربندی فعلی
`show interfaces trunk`	نمایش پورت‌های Trunk
`show mac address-table`	نمایش جدول MAC
`show interfaces fa0/1`	نمایش جزئیات یک پورت خاص
`show vlan id 10`	نمایش اطلاعات VLAN 10
`show ?`	نمایش همه دستورات show موجود
`show port-security`	نمایش اطلاعات امنیت پورت
`show spanning-tree`	نمایش اطلاعات Spanning Tree

🔷 ۶. جدول نهایی وضعیت پورت‌ها

بازه پورت	VLAN	وضعیت اتصال	تعداد پورت‌ها
Fa0/1 - Fa0/3	10	✅ connected	۳
Fa0/4 - Fa0/6	20	✅ connected	۳
Fa0/7 - Fa0/24	1	❌ notconnect	۱۸
Gig0/1 - Gig0/2	1	❌ notconnect	۲

🔷 ۷. خلاصه نهایی سناریو ۵

📚 در این سناریو یاد گرفتیم:

مفاهیم Access و Trunk چیست و چه تفاوتی دارند.
چگونه با show interfaces status وضعیت اتصال پورت‌ها را بررسی کنیم.
چگونه با show vlan brief پورت‌های عضو هر VLAN را ببینیم.
چگونه با show running-config پیکربندی فعلی را تحلیل کنیم.
نحوه عیب‌یابی پورت‌های notconnect و connected.
پیشنهادات امنیتی برای بهبود پیکربندی سوئیچ.

🔷 ۸. تمرین عملی

📝 سؤالات برای مرور:

چند پورت در VLAN 10 هستند و وضعیت اتصال آن‌ها چیست؟
چرا پورت‌های Fa0/7 تا Fa0/24 وضعیت notconnect دارند؟
تفاوت بین پورت Access و Trunk چیست؟
چگونه می‌توان پورت‌های بلااستفاده را برای افزایش امنیت خاموش کرد؟
دستور show running-config چه اطلاعاتی را نمایش می‌دهد؟

📘 سناریو ۵ · بررسی اتصال پورت