سناریو ۹ - Backup و Restore Configuration

🎯 هدف سناریو:

در این سناریو، روش‌های ذخیره‌سازی (Backup) و بازیابی (Restore) پیکربندی سوئیچ و روتر سیسکو را با استفاده از TFTP Server یاد می‌گیریم. این کار برای امنیت و بازیابی سریع شبکه در صورت بروز مشکل ضروری است.

🔷 تصویر توپولوژی شبکه

📌 شکل ۱: توپولوژی شبکه برای Backup و Restore Configuration

🔷 ۱. مفاهیم پایه

🔸 فایل‌های پیکربندی در سیسکو

Running-Config: پیکربندی فعال در حافظه RAM. با هر تغییر، این فایل به‌روز می‌شود.
Startup-Config: پیکربندی ذخیره‌شده در حافظه NVRAM. هنگام راه‌اندازی دستگاه بارگذاری می‌شود.
TFTP Server: یک سرور ساده برای انتقال فایل‌ها در شبکه. معمولاً برای بکاپ و رستور استفاده می‌شود.

🔸 روش‌های بکاپ گرفتن

روش	مزایا	معایب
TFTP	ساده و سریع	نیاز به TFTP Server دارد
FTP	امن‌تر از TFTP	نیاز به تنظیمات بیشتر
SCP	امن‌ترین روش	پیچیده‌تر
Console	نیازی به شبکه ندارد	کند و دستی

🔷 ۲. آماده‌سازی TFTP Server

📌 مراحل راه‌اندازی TFTP Server در Packet Tracer:

یک PC به شبکه اضافه کنید.
به PC یک آدرس IP ثابت بدهید (مثلاً 192.168.1.2).
روی PC کلیک کنید و به تب "Services" بروید.
از منوی سمت چپ، "TFTP" را انتخاب کنید.
سرویس TFTP را فعال (On) کنید.
حالا PC شما به‌عنوان TFTP Server آماده است.

⚠️ نکات مهم قبل از شروع:

روتر و TFTP Server باید در یک شبکه باشند.
از اتصال فیزیکی مطمئن شوید (کابل و پورت‌ها).
آدرس IP روتر و TFTP Server را با ping تست کنید.

🔷 ۳. Backup گرفتن از پیکربندی (Export)

🔸 روش ۱: بکاپ Running-Config به TFTP

! کپی Running-Config به TFTP Server
Router# copy running-config tftp:
Address or name of remote host []? 192.168.1.2
Destination filename [running-config]? Router-Backup.cfg

! خروجی موفق:
! [OK - 622 bytes]
! 622 bytes copied in 3.006 secs (206 bytes/sec)

🔸 روش ۲: بکاپ Startup-Config به TFTP

Router# copy startup-config tftp:
Address or name of remote host []? 192.168.1.2
Destination filename [startup-config]? Router-Startup-Backup.cfg

🔸 روش ۳: بکاپ کل پیکربندی به‌صورت Text

! نمایش پیکربندی در ترمینال
Router# show running-config

! کپی کردن در Notepad و ذخیره به‌صورت فایل .txt

🔷 ۴. Restore یا بازیابی پیکربندی (Import)

🔸 روش ۱: بازیابی از TFTP به Running-Config

! کپی از TFTP به Running-Config
Router# copy tftp: running-config
Address or name of remote host []? 192.168.1.2
Source filename []? Router-Backup.cfg
Destination filename [running-config]? [Enter]

! حالا پیکربندی در RAM بارگذاری شد

🔸 روش ۲: بازیابی به Startup-Config

! کپی از TFTP به Startup-Config
Router# copy tftp: startup-config
Address or name of remote host []? 192.168.1.2
Source filename []? Router-Backup.cfg
Destination filename [startup-config]? [Enter]

! برای اعمال، روتر را Reload کنید
Router# reload

🔸 روش ۳: بازیابی از طریق Console (Copy/Paste)

! وارد حالت Global Configuration شوید
Router# configure terminal

! محتوای فایل بکاپ را کپی کرده و در اینجا Paste کنید
Router(config)# [Paste the configuration here]

🔷 ۵. تحلیل خروجی کنسول شما

📌 آنچه در خروجی شما اتفاق افتاد:

روتر با موفقیت راه‌اندازی شد.
آدرس IP 192.168.1.1 به رابط Gig0/0/0 اختصاص داده شد.
دستور copy tftp running-config اجرا شد.
فایل yes از TFTP Server (192.168.1.2) دریافت شد.
نام دستگاه از Router به RU-01 تغییر کرد.

⚠️ نکات قابل توجه در خروجی شما:

اشکال تایپی:
- copy ru → باید copy running-config باشد.
- copy tftp ru → باید copy tftp running-config باشد.
نام فایل اشتباه:
Source filename []? yes
✅ باید نام فایل بکاپ را وارد کنید (مثلاً Router-Backup.cfg)

🔷 ۶. جدول خلاصه دستورات Backup

عملیات	دستور	توضیح
بکاپ Running-Config	`copy running-config tftp:`	ذخیره پیکربندی فعلی در TFTP
بکاپ Startup-Config	`copy startup-config tftp:`	ذخیره پیکربندی ذخیره‌شده در TFTP
بکاپ به فلش	`copy running-config flash:`	ذخیره پیکربندی در حافظه فلش
رستور از TFTP	`copy tftp: running-config`	بارگذاری پیکربندی از TFTP به RAM
رستور به Startup	`copy tftp: startup-config`	بارگذاری پیکربندی از TFTP به NVRAM
نمایش پیکربندی	`show running-config`	مشاهده پیکربندی فعلی
ذخیره پیکربندی	`write memory`	ذخیره Running-Config به Startup-Config

🔷 ۷. دستورات Backup در سوئیچ

📝 بکاپ گرفتن از سوئیچ:

! بکاپ Running-Config سوئیچ
Switch# copy running-config tftp:
Address or name of remote host []? 192.168.1.2
Destination filename [running-config]? Switch-Backup.cfg

! بکاپ VLAN Database
Switch# copy flash:vlan.dat tftp:
Address or name of remote host []? 192.168.1.2
Destination filename [vlan.dat]? Switch-VLAN-Backup.dat

✅ ۸. چک‌لیست Backup و Restore

📋 مراحل انجام Backup:

✔️ TFTP Server را راه‌اندازی کنید.
✔️ از اتصال شبکه بین روتر و TFTP Server مطمئن شوید.
✔️ با ping اتصال را تست کنید.
✔️ با copy running-config tftp: بکاپ بگیرید.
✔️ نام فایل مناسب انتخاب کنید.
✔️ با show از موفقیت آمیز بودن بکاپ مطمئن شوید.

📋 مراحل انجام Restore:

✔️ TFTP Server را راه‌اندازی کنید.
✔️ از وجود فایل بکاپ در TFTP Server مطمئن شوید.
✔️ با copy tftp: running-config فایل را بازیابی کنید.
✔️ با show running-config پیکربندی را بررسی کنید.
✔️ اگر رضایت داشتید، با write memory ذخیره کنید.

💡 ۹. نکات مهم و ترفندها

🔑 نکات طلایی:

همیشه از Running-Config بکاپ بگیرید
! قبل از بکاپ، مطمئن شوید همه تغییرات ذخیره شده‌اند
Router# write memory
از نام‌های معنادار برای فایل‌ها استفاده کنید
! مثال: Router-2024-01-15.cfg
! شامل نام دستگاه و تاریخ
قبل از Restore، از Running-Config فعلی بکاپ بگیرید
! در صورت مشکل، به پیکربندی قبلی برگردید
Router# copy running-config tftp: Backup-Before-Restore.cfg
پس از Restore، حتماً Reload کنید
! اگر به Startup-Config رستور کرده‌اید
Router# reload
برای VLAN Database سوئیچ، فایل vlan.dat را جداگانه بکاپ بگیرید
Switch# copy flash:vlan.dat tftp:

📌 ۱۰. جمع‌بندی نهایی

📚 در این سناریو یاد گرفتیم:

چرا بکاپ از پیکربندی مهم است.
انواع فایل‌های پیکربندی (Running و Startup).
نحوه راه‌اندازی TFTP Server در Packet Tracer.
چگونه با copy running-config tftp: بکاپ بگیریم.
چگونه با copy tftp: running-config رستور کنیم.
تفاوت بین Export و Import در پیکربندی.
نکات مهم و ترفندهای بکاپ و رستور.

📝 ۱۱. تمرین عملی

📌 وظایف شما:

یک TFTP Server در Packet Tracer راه‌اندازی کنید.
از پیکربندی روتر خود یک بکاپ با نام Router-Backup.cfg بگیرید.
پیکربندی را تغییر دهید (مثلاً Hostname را عوض کنید).
پیکربندی قبلی را از TFTP بازیابی کنید.
از سوئیچ خود نیز یک بکاپ بگیرید.
فایل vlan.dat را نیز بکاپ بگیرید.

📘 سناریو 10· Backup و Restore Configuration